FATCA en de Belastingdienst
Als u een bankrekening opent, vraagt de bank u een FATCA-verklaring in te vullen. Dit is geen formaliteit van de bank zelf, maar volgt uit een verdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten. De Belastingdienst speelt daarin de rol van doorgeefluik naar de Amerikaanse belastingdienst (IRS).
Wat is FATCA?
FATCA staat voor Foreign Account Tax Compliance Act, een Amerikaanse wet uit 2010. De wet verplicht banken over de hele wereld om rekeningen van US persons te melden aan de IRS. Een US person is onder meer: iemand met de Amerikaanse nationaliteit (ook bij een dubbele nationaliteit), een green-cardhouder, of iemand die fiscaal inwoner van de VS is.
Nederland heeft met de VS een verdrag gesloten volgens het Model 1 IGA. Dat betekent: uw bank meldt niet rechtstreeks aan de IRS, maar aan de Belastingdienst. De Belastingdienst wisselt die gegevens vervolgens 茅茅n keer per jaar uit met de IRS. Voor niet-Amerikanen geldt in plaats van FATCA de Common Reporting Standard (CRS), in de EU ingevoerd via de DAC2-richtlijn.
FATCA-verklaring invullen
De bank stuurt u een zogeheten self-certification. Daarop legt u vast of FATCA op u van toepassing is. In de praktijk:
- U bent geen US person: u bevestigt dat op de verklaring. Meestal is dat alles. De bank legt uw antwoord vast en er wordt niets over u aan de IRS gemeld.
- U bent wel een US person: u geeft uw Amerikaanse fiscale identificatienummer op (TIN of SSN) en ondertekent doorgaans ook een formulier W-9. Uw rekening wordt dan jaarlijks gemeld.
- U weet het niet zeker (bijvoorbeeld geboren in de VS, maar nooit er gewoond): geef dit aan bij de bank. De bank kan om aanvullend bewijs vragen, zoals een Certificate of Loss of Nationality.
Vult u de verklaring niet of onjuist in, dan mag de bank de rekening weigeren, blokkeren of sluiten. Het invullen is dus verplicht, ook als FATCA niet op u van toepassing is.
FATCA-formulier: welke gegevens
Op het FATCA-formulier en de daaropvolgende melding komen de volgende gegevens terecht:
| Gegeven | Toelichting |
|---|---|
| Naam en adres | Van de rekeninghouder (en van een eventuele uiteindelijk belanghebbende bij een entiteit). |
| US TIN / SSN | Het Amerikaanse fiscaal nummer. Verplicht als u een US person bent. |
| Rekeningnummer | IBAN of het interne rekeningnummer bij de bank. |
| Saldo per 31 december | De waarde van de rekening aan het eind van het kalenderjaar. |
| Inkomsten | Rente, dividend en bepaalde andere opbrengsten die op de rekening zijn bijgeschreven. |
De bank levert deze gegevens aan bij de Belastingdienst. De Belastingdienst zet ze door naar de IRS onder het NL-VS FATCA-verdrag. U hoeft hiervoor zelf niets bij de Belastingdienst in te dienen, de melding loopt via de bank. Wel blijft uw eigen aangifte-plicht in Nederland (en, als US person, in de VS) daarnaast gewoon bestaan.
De FATCA-desk van uw bank
De meeste grote Nederlandse banken (onder meer Rabobank, ING en ABN AMRO) hebben een apart aanspreekpunt voor FATCA en CRS, vaak aangeduid als FATCA-desk of FATCA/CRS-desk. Dat is het adres waar u de ingevulde self-certification naartoe stuurt en waar u terechtkunt met vragen over de verklaring.
Klopt er iets niet in wat de bank over uw status heeft vastgelegd, bijvoorbeeld een onterecht als US person aangemerkte rekening, dan corrigeert u dat via deze desk, niet via de Belastingdienst. De bank geeft in de begeleidende brief of op haar website aan waar u het formulier moet indienen; die route verschilt per bank.
FATCA vs CRS voor Nederlandse rekeninghouders
De meeste mensen in Nederland vallen niet onder FATCA maar onder CRS: uw bank meldt uw rekening aan de Belastingdienst als u fiscaal inwoner van een ander CRS-land bent, en de Belastingdienst wisselt uit met dat land. Bent u zowel Nederlander als Amerikaan, dan kunnen FATCA 茅n CRS tegelijk spelen. Het verschil tussen beide regimes, en welke formulieren daarbij horen, staat in onze guide FATCA vs CRS. De status per land vindt u op de FATCA & CRS countries list.
Niet zeker of FATCA of CRS op u van toepassing is? Doe de gratis FATCA/CRS-check, 5 vragen, direct een antwoord in gewone taal.
Hulp nodig?
Wij helpen bij de bancaire en structurele kant: een conforme bank kiezen, de rekeningaanvraag voorbereiden en de FATCA/CRS-zelfcertificering correct invullen. Persoonlijke belastingaangifte (Nederlandse aangifte, of Form 8938 / FBAR voor Amerikanen) doet u via een fiscalist. Bekijk onze diensten voor Nederlandse klanten →
Veelgestelde vragen
Wat is FATCA?
FATCA (Foreign Account Tax Compliance Act) is een Amerikaanse wet uit 2010 die financi毛le instellingen wereldwijd verplicht om rekeningen van US persons te melden. Nederland heeft hierover een verdrag (IGA Model 1) met de VS: uw bank meldt aan de Belastingdienst, die de gegevens doorgeeft aan de Amerikaanse IRS.
Hoe vul ik een FATCA-verklaring in?
Uw bank stuurt een self-certification. U verklaart daarop of u een US person bent. Bent u dat niet, dan bevestigt u dat en is er verder niets nodig. Bent u dat wel, dan geeft u uw Amerikaanse TIN of SSN op en tekent u meestal ook een formulier W-9. Onjuist of onvolledig invullen kan ertoe leiden dat de bank de rekening blokkeert of sluit.
Welke gegevens geeft de Belastingdienst door aan de IRS?
Naam, adres, Amerikaans fiscaal identificatienummer (TIN/SSN), rekeningnummer, het saldo aan het eind van het jaar en bepaalde inkomsten zoals rente en dividend. De Belastingdienst ontvangt deze gegevens van de bank en wisselt ze jaarlijks uit met de IRS onder het NL-VS FATCA-verdrag.
Ik ben geen Amerikaan. Moet ik dan toch een FATCA-verklaring invullen?
Ja. De bank moet van iedere rekeninghouder vastleggen dat u geen US person bent. U vult de verklaring dus in, maar hoeft alleen te bevestigen dat FATCA niet op u van toepassing is. Voor niet-Amerikanen geldt daarnaast de CRS-zelfcertificering voor uw fiscale woonland.
Wat is de FATCA-desk?
De FATCA-desk (soms FATCA/CRS-desk) is het interne aanspreekpunt van uw bank voor FATCA- en CRS-zaken. U stuurt de ingevulde self-certification ernaartoe en stelt er vragen over de verklaring of over een onjuist geregistreerde status. Grote Nederlandse banken zoals Rabobank, ING en ABN AMRO hebben zo'n desk; de bank vermeldt zelf waar u het formulier indient.
Wie schreef dit
Geen individueel advies
COMMENCE OVERSEAS LIMITED is een gelicentieerde BVI registered agent voor bedrijfsvorming en administratieve diensten, geen financieel, beleggings- of belastingadviseur. Deze guide is algemene informatie, geen individueel juridisch of fiscaal advies. Controleer uw eigen situatie bij een gekwalificeerde professional, of gebruik onze gratis FATCA/CRS-check.